Steeds meer verenigingen stellen een vertrouwenscontactpersoon (VCP) aan en dat is een goede ontwikkeling! Een sportvereniging is namelijk een afspiegeling van de maatschappij, dus binnen de vereniging kunnen er ook zorgen over leden, vrijwilligers of andere betrokkenen ontstaan. Denk bijvoorbeeld aan een vermoeden van kindermishandeling, twijfels over de omgang tussen een jeugdlid en trainer of pestgedrag. Voor dit soort zaken en nog veel meer kun je terecht bij een VCP.  

Waarom een VCP binnen de club?

Op verenigingen heb je met veel verschillende mensen te maken en waar groepen mensen zijn kan ongewenst gedrag voorkomen. Als vereniging kun je ter preventie al veel doen, denk aan een gedragscode, VOG (linkje naar artikel) en een normen & waardenbeleid. Uitspreken en afspreken welk gedrag je wel (en niet) wil zien binnen de vereniging is goed, maar zelfs dan kan ongewenst gedrag voorkomen. Denk bijvoorbeeld aan (vermoedens van) seksuele intimidatie en/of misbruik, pesten, bedreigingen of zorgen over leden. Dit zijn vaak zorgen en onderwerpen die in vertrouwen besproken willen worden. Daar is de VCP de meest geschikte persoon voor.  

Waarvoor kun je bij een VCP terecht?

De VCP is binnen de vereniging hét aanspreekpunt voor iedereen met vragen, zorgen of klachten over het welzijn van spelers, ouders of andere vrijwilligers of de manier van omgang met elkaar. Iedereen binnen de organisatie kan bij de VCP terecht: sporters, ouders, trainers, supporters, bestuurders, vrijwilligers, etc. 

Dit is nogal een brede omschrijving, maar je kan voor veel situaties (klein en groot) bij de VCP terecht, denk bijvoorbeeld aan: 

  • (Online) pesten of gepest worden 
  • (vermoedens van) grensoverschrijdend gedrag  
    tussen trainer/coach en jeugdlid, jeugdleden onderling 
  • Of jouw gedrag als trainer/coach verstandig is 
  • Discriminatie over huidskleur, geloof, seksuele voorkeur,  
  • Wanneer een speler uit de kast wil komen maar niet goed weet hoe 
  • Wanneer ouders een vervelend gevoel hebben omtrent de omgang tussen hun kind en de trainer/coach of andere kinderen 
  • Iemand wordt verdacht, terecht of onterecht, van grensoverschrijdend gedrag  

Wat doet een VCP

De VCP is dus hét aanspreekpunt binnen de vereniging, maar geen hulpverlener! Wat doet een VCP dan wel? Een VCP biedt een luisterend oor en is een ‘zorgzame wegwijzer’. Als het nodig en gewenst is, kan de VCP iemand gericht en gepast toeleiden naar hulpverlening of samen bepalen wat de vervolgstappen worden. 

De VCP binnen de vereniging

Wij raden verenigingen sterk aan om minstens één VCP binnen de vereniging te hebben, maar bij voorkeur twee. Het liefst een mannelijke en vrouwelijke VCP, en deze functie goed in te bedden in de vereniging. Deze inbedding is om twee redenen belangrijk. Ten eerste moet de VCP goed zichtbaar zijn voor de leden zodat met zorgen makkelijk naar de VCP toegestapt kan worden. Als niet duidelijk is dat er een VCP is en/of wie dat is, kunnen zorgen ook niet besproken worden.  
Een aantal tips om de zichtbaarheid van de VCP te vergroten: 

  • Zet de VCP met naam, foto en contactgegevens op de website 
  • Is de VCP standaard een avond in de week op de vereniging, overweeg dan om een soort spreekuur te houden 
  • Vermeld bij informatiemomenten als een kennismakingsgesprek of ouderavonden dat de vereniging een VCP heeft, wie dat is en waarvoor en hoe hij/zij te bereiken is 
  • Laat de VCP een kort filmpje opnemen met daarin: wie hij/zij is, en hoe en waarvoor hij/zij te bereiken is. Deze kan op de website geplaatst worden en worden verspreid op de socials van de vereniging.  
     

De inbedding van de VCP is ook belangrijk omdat de VCP een kwetsbare functie is. Hij of zij krijgt soms vertrouwelijke informatie te horen of wordt misschien ondanks de goede bedoelingen aangezien als bemoeial. Daarom is het de taak van het bestuur te zorgen voor goede randvoorwaarden, waar de VCP op terug kan vallen. Denk aan: 

  • De zichtbaarheid 
  • Een goed normen & waarden beleid 
  • Duidelijke omgangsregels 
  • Een gedragscode 
  • Een duidelijk functieprofiel en taakomschrijving 

Opleiding voor de VCP

VCP’s kunnen via Rotterdam Sportsupport een training volgen. Tijdens deze training leren zij zorgzaam te signaleren, motiveren en door te verwijzen. Daarbij is een nauwe samenwerking met en ondersteuning vanuit het jeugdnetwerk. Zodat, indien nodig en gewenst, de zorg door professionals overgenomen kan worden. 

De training bestaat uit vier bijeenkomsten waar de VCP’s van verschillende verenigingen aan meedoen. De bijeenkomsten zullen in de avonden bij Rotterdam Sportsupport plaatsvinden. Een aantal maanden na de vierde sessie is een intervisiebijeenkomst. De deelnemers delen daar met elkaar hun ervaringen van de afgelopen periode.  

Opzet van de training: 

  1. Het profiel van de VCP en de positie van de VCP binnen de vereniging 
  2. Werken met een signaleringslijst.  
    Gesprek voeren met een vrijwilliger die een probleem heeft gesignaleerd. 
    Onderscheid tussen aanname en werkelijkheid 
  3. In gesprek met de ouder 
  4. In gesprek met de jongere 

Het NOC*NSF biedt ook een VCP opleiding aan, deze richt zich meer op seksuele intimidatie of grensoverschrijdend gedrag. Wij raden aan om beide trainingen te volgen. De training van Rotterdam Sportsupport richt zich vooral op signalen en handelen bij (vermoedens van ) huiselijk geweld en kindermishandeling en de lokale partners die kunnen helpen.  

Meer weten?

Wil je dat jouw club veiliger wordt voor leden en bezoekers? Heb je vragen over ouderbetrokkenheid en ouderparticipatie? Of wil je aan de slag met VOG’s en ander preventiebeleid?

Over deze onderwerpen kun je ons vragen stellen:

  • Vertrouwenscontactpersoon
  • Waarden- en normenbeleid & gedragsregels
  • Ouderbetrokkenheid
  • Zorgsignalen
  • VOG en ander preventiebeleid

Wij staan voor je klaar!

Romy van der Heide

Romy van der Heide

Pedagogisch adviseur